รำลึก ไซมอน นิวคอมบ์ ชายผู้ค้นพบความลับของตัวเลขจากสมุดตารางที่สึกหรอ

รำลึก ไซมอน นิวคอมบ์ ชายผู้ค้นพบความลับของตัวเลขจากสมุดตารางที่สึกหรอ

วันที่ 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1909 เป็นวันถึงแก่กรรมของ ไซมอน นิวคอมบ์ (Simon Newcomb) นักดาราศาสตร์และนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกัน-แคนาดา ผู้ที่ชีวิตส่วนใหญ่จมอยู่กับการคำนวณวงโคจรของดาวเคราะห์และดวงดาวในระบบสุริยะด้วยความแม่นยำระดับทศนิยมมหาศาลเพื่อใช้ในการเดินเรือ

ผู้ค้นพบ “กฎของเบนฟอร์ด” คนแรกของโลก

ในโลกสถิติ มีกฎข้อหนึ่งที่ใช้ในการตรวจสอบ “การทุจริตทางบัญชี” หรือการปลอมแปลงข้อมูลได้อย่างแม่นยำ นั่นคือ กฎของเบนฟอร์ด (Benford’s Law) ซึ่งระบุว่า ในชุดข้อมูลธรรมชาติ ตัวเลขโดดตัวแรกมีโอกาสเป็นเลข 1 มากที่สุด (ประมาณ 30%) และลดหลั่นลงไปจนถึงเลข 9 (เหลือเพียง 4.6%)

แม้กฎนี้จะชื่อว่าเบนฟอร์ด (ตามชื่อ แฟรงก์ เบนฟอร์ด ที่นำมาตีพิมพ์ซ้ำในภายหลัง) แต่คนแรกที่สังเกตเห็นและบันทึกปรากฏการณ์นี้ไว้ในปี 1881 ก็คือ ไซมอน นิวคอมบ์

เรื่องเกิดจากความช่างสังเกตในห้องทำงาน นิวคอมบ์สังเกตเห็นว่า สมุดตารางลอการิทึม (Logarithm tables) ที่นักคณิตศาสตร์ยุคนั้นใช้เปิดดูค่าตัวเลข หน้าแรกๆ (ที่เป็นตัวเลขเริ่มต้นด้วยเลข 1 และ 2) จะมีรอยคราบสกปรก รอยนิ้วมือ และสึกหรอมากกว่าหน้าหลังๆ อย่างเห็นได้ชัด เขาจึงเกิดคำถามว่า “ทำไมคนเราถึงต้องคำนวณตัวเลขที่ขึ้นต้นด้วยเลข 1 บ่อยกว่าเลขอื่น?” จนนำไปสู่การค้นพบกฎการกระจายตัวของตัวเลขที่น่าทึ่งนี้