การพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรโดยใช้เทคโนโลยีของกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้วิจัย

อุดมพงษ์ เกศศรีพงษ์ศา, ผกามาศ บุตรสาลี และทิพย์สุดา ทาสีดำ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพของเกษตรกรกลุ่มข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย 2) เพื่อการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรโดยใช้เทคโนโลยีของกลุ่มข้าวภูเขาไฟ บ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก ผลการวิจัยพบว่า ศักยภาพของเกษตรกรกลุ่ม ข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมืองสามารถ วิเคราะห์ปัญหาจากการจัด เวทีมี 4 ด้าน ได้แก่ ด้าน ต้นทุนการผลิต ด้านการบริหารจัดการ ด้านกรรมวิธีการผลิต ด้านการตลาดและการแปรรูป ส่วนผลการพัฒนาขีดความสามารถนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยพัฒนาศักยภาพและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่ม โดยการออกแบบเครื่องคัดแยกสิ่งเจือปนเมล็ดพันธุ์ข้าว พบว่า เครื่องมีน้้ำหนักลดลงทำให้การเคลื่อนย้ายง่ายถอดทำความสะอาดได้ง่าย วิธีการใช้งานไม่ซับซ้อน เหมาะสำหรับใช้ในครัวเรือนและชุมชนขนาดเล็ก ต้นทุนในการผลิต 9,800 บาท ต่ากว่าท้องตลาด คิดเป็นร้อยละ 40.83 ในส่วนการคัดแยกสิ่งเจือปนเมล็ดพันธุ์ข้าวใน 1 วัน ปริมาณเมล็ดพันธุ์ที่คัดได้จะอยู่ที่ 2,128.56 กิโลกรัมต่อวัน ทำการทดสอบเครื่อง 5 ครั้ง ด้วยเมล็ดพันธุ์ข้าวเปลือกน้ำหนัก 10 กิโลกรัม จะได้ ข้าวสมบูรณ์ เฉลี่ย 9.77 กิโลคิดเป็น 97.7% และมีสิ่งเจือปนเฉลี่ย ได้แก่ สิ่งเจือปนขนาดใหญ่ 0.0 2 กิโลกรัม คิดเป็น 0.2% เมล็ดดอกหญ้า 0.05 กิโลกรัม คิดเป็น 0.5% ฝุ่น/ข้าวลีบ 0.16 กิโลกรัม คิดเป็น 1.6% โดยเวลาเฉลี่ยที่ใช้ 2.03 นาทีต่อ 10 กิโลกรัม ซึ่งจะเห็นได้ว่าการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมเกษตรกรกลุ่มโดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยทำให้เกษตรกรได้ผลผลิตที่มีคุณภาพในปริมาณที่เพิ่มสูงขึ้นได้ร้อยละ 5 นอกจากนี้ทำให้เกิดการสร้างหลักสูตรในการพัฒนาขีดความสามารถและหนุนเสริมศักยภาพให้เกษตรกร 1 หลักสูตร ได้แก่ คู่มือหลักสูตรการปฏิบัติงานเครื่องคัดแยกสิ่งเจือปนเมล็ดพันธุ์ข้าว ซึ่งหลังการถ่ายทอดเทคโนโลยีนี้แล้วพบว่า เกษตรกร กลุ่ม ข้าวภูเขาไฟบ้านโคกเมือง สามารถใช้เครื่องและเรียนรู้หลักการใช้เครื่องในชุมชนได้ และมีความพึงพอใจร้อยละ 90