รำลึก กิโยม เดอ ล็อปิตาล (Guillaume de l’Hôpital) เจ้าของกฎหาลิมิตยอดฮิตของนักศึกษาแคลคูลัส
วันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 1704 คือวันที่วงการคณิตศาสตร์ได้สูญเสียหนึ่งในนักคณิตศาสตร์ผู้สร้างคุณูปการครั้งใหญ่ต่อวิชาแคลคูลัสไป นั่นคือ มารควิสแห่งล็อปิตาล (Marquis de l’Hôpital) หรือที่เรารู้จักกันดีในนาม “กิโยม เดอ ล็อปิตาล”
ผู้เขียนตำราแคลคูลัสเล่มแรกของโลก
ล็อปิตาล เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสผู้ที่มีความหลงใหลในวิชาคณิตศาสตร์มาตั้งแต่เด็ก ในปี ค.ศ. 1696 เขาได้ตีพิมพ์หนังสือที่ชื่อว่า Analyse des Infiniment Petits pour l’Intelligence des Lignes Courbes ซึ่งถือเป็น ตำราเรียนวิชาแคลคูลัสเชิงอนุพันธ์เล่มแรกของโลก ที่รวบรวมแนวคิดคณิตศาสตร์ขั้นสูงในยุคนั้นมาเรียบเรียงให้อ่านเข้าใจง่าย
“กฎของลอปิตาล” (L’Hôpital’s Rule) มรดกทางปัญญาที่ยั่งยืน
สำหรับนักศึกษาที่เรียนวิชาแคลคูลัส คงไม่มีใครไม่รู้จักกฎนี้ เมื่อเราต้องหาลิมิตของฟังก์ชันที่อยู่ใน “รูปแบบไม่กำหนด” (Indeterminate Forms) เช่น $\frac{0}{0}$ หรือ $\frac{\infty}{\infty}$ กฎของลอปิตาลได้เข้ามาช่วยเปลี่ยนโจทย์ที่ยากให้ง่ายขึ้นด้วยการใช้อนุพันธ์:
เกร็ดประวัติศาสตร์: ดราม่าเบื้องหลังสูตรดัง
แม้ว่าสูตรนี้จะถูกตีพิมพ์ในหนังสือของล็อปิตาลจนชื่อของเขาได้รับการยกย่องมาถึงปัจจุบัน แต่ภายหลังมีการเปิดเผยจดหมายเหตุที่ชี้ว่า แท้จริงแล้วผู้ที่คิดค้นทฤษฎีนี้คนแรกคือ โยฮันน์ แบร์นูลลี (Johann Bernoulli) นักคณิตศาสตร์อัจฉริยะชาวสวิส ซึ่งล็อปิตาลได้ทำข้อตกลงจ่ายเงินรายเดือนให้แบร์นูลลีเพื่อแลกกับการนำผลงานการค้นพบมาตีพิมพ์ในหนังสือของตนเอง
อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 14 กรกฎาคมนี้ เรายังคงรำลึกถึงล็อปิตาลในฐานะ “ผู้เผยแพร่และจัดระเบียบองค์ความรู้” ที่ทำให้วิชาแคลคูลัสเข้าถึงได้ง่ายและกลายเป็นรากฐานสำคัญของการศึกษาวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์มาจนถึงปัจจุบัน
ความคิดเห็น