การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพื่อส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้วิจัย

ผกามาศ บุตรสาลี, ชนินาถ ทิพย์อักษร, ทิพย์สุดา ทาสีดำ, จตุพร จันทารัมย์ และวณิชา แผลงรักษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพื่อส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำจังหวัดบุรีรัมย์ โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กำหนดกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงจากเกษตรกรผูปลูกมะเขือเทศในตำบลหูนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 35 คน ซึ่งวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย การจัดประชุม จัดเวทีแลกเปลี่ยน การสัมภาษณ์เชิงลึก การระดมสมอง และสนทนากลุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วย การวิเคราะห์เหตุการณ์แบบไม่อิงทฤษฎี วิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ และค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก พบว่า กลุ่มมีรูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มแบบส่วนร่วมโดยมีขั้นตอน ดังนี้ 1.1) มีการประชุมวางแผนการ ดำเนินงานร่วมกัน 1.2) มีการวางแผนการและการกำหนดเป้าหมายของการดำเนินงานร่วมกัน 1.3) มีการจัดหาแหล่งสนับสนุนงบประมาณและอุปกรณ์ในการขับเคลื่อนการทำงานผ่านเครือข่ายต่าง ๆ ให้กับสมาชิกกลุ่ม 1.4) มีการอบรมให้ความรู้ และพัฒนาทักษะการประกอบอาชีพให้กับสมาชิก 1.5) มีการพัฒนากระบวนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง 1.6) มีการสร้างแรงจูงใจในการทำงาน และ 1.7) มีการจัดสรรผลกำไรของกลุ่มอย่างเหมาะสมและเป็นธรรมกับทุกฝ่าย 2) การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศเพื่อส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศ พบว่า 2.1) การระดมสมองความต้องการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ซึ่งสมาชิกกลุ่มมีความต้องการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศ และ 2.2) ผลิตภัณฑ์ที่ต้องการแปรรูป ได้แก่ ชาจากมะเขือเทศ และกัมมี่มะเขือเทศ และ 3) การวิเคราะห์ต้นทุน ผลตอบแทน และการบริหารจัดการทางเงินเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน พบว่า 3.1) เกษตรกรมีต้นทุนการผลิตชาจากมะเขือเทศ/ถุง จำนวน 15.93 บาท และต้นทุนการผลิตกัมมี่มะเขือเทศ/กระปุก จำนวน 29.25 บาท และ3.2) รายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชาจากมะเขือเทศ และกัมมี่มะเขือเทศ จำนวนทั้งสิ้น 7,460 บาท ต้นทุนการผลิต จำนวน 4,632.40 บาท และกำไรขั้นต้น 2,827.60 บาท คิดเป็นอัตรากำไรขั้นต้น 37.90% และ 3.3) รูปแบบการบริหารจัดการทางการเงินที่ดีส่งผลต่อการสร้างมูลค่าเพิ่มจากมะเขือเทศผ่านการแปรรูปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งไม่เพียงเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร แต่ยังส่งผลต่อการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและการพัฒนาอย่างยั่งยืนของชุมชนในตำบลหูทำนบ จังหวัดบุรีรัมย์อย่าง เป็นรูปธรรม ดังนั้น จากผลการวิจัยทำให้เห็นว่าเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศในตำบลหูนบ ควรมีการนำมะเขือเทศที่ทำการเพาะปลูกมาแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์เพื่อเป็นการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก การสร้างอาชีพและการสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืนซึ่งจะเห็นได้จากอัตรากกำไรขั้นต้นที่เกิดขึ้น