การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ

ผู้วิจัย

อาจารย์วณิชา แผลงรักษา อาจารย์ ดร.เอกพล แสงศรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาบริบทชุมชน ศักยภาพชุมชนและสภาพปัญหาปัจจุบันการบริหารจัดการของเกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ 2. เพื่อศึกษากระบวนการบริหารจัดการของเกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ และ 3. เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาเศรษกิจฐานรากของเกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ พื้นที่และกลุ่มเป้าหมายหลัก คือ เกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งจากการสัมภาษณ์เลขานุการกลุ่มวิสาหกิจศูนย์เรียนรู้เกษตร ซึ่งเป็นกลุ่มที่ทำการปลูกผักอินทรีย์ พบว่า กลุ่มมีการเพาะปลูกแตงกวาให้กับพ่อค้าแม่ค้าคนกลาง ซึ่งจะมารับซื้อถึงที่เพาะปลูก แต่พ่อค้าและแม่ค้าคนกลางจะทำการคัดเลือกเอาเฉพาะแตงกวาที่มีผลใหญ่ผิวสวย ส่วนแตงกวาที่เป็นลูกเล็ก ๆ หรือแตงกวาที่พ่อค้าและแม่ค้าคนกลางไม่เอาหรือไม่รับซื้อก็จะเสียทิ้ง โดยไม่มีการนำไปใช้ประโยชน์เลย ส่งผลให้รายได้จากแตงกวาลูกเล็กหรือแตงกวาที่ขายไม่ได้ขาดหายไป สำหรับประเด็นปัญหามีดังนี้. 1) ปัญหาด้านราคาผลผลิต 2) ปัญหาด้านต้นทุนารผลิตที่สูง 3) ประเด็นปัญหาด้านการตลาด ดังนั้น การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของเกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์ จากผลการวิจัยพบว่าได้รูปแบบการบริหารจัดการของเกษตรกรผู้ปลูกแตงกวาชุมชนในตำบลหูทำนบ ได้สร้างเป็นคู่มือหลักสูตรการบริหารจัดการกลุ่ม ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการของกลุ่มอย่างเป็นระบบ มี 4 ลักษณะ ได้แก่ 1. ด้านการบริหารงาน 2. ด้านการบริหารคน 3. ด้านการผลิต 4. ด้านการจัดจำหน่าย และ 5. ด้านการจัดสรรผลประโยชน์ ช่วยให้กลุ่มมีรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 10

บรรณานุกรม

เกียรติศักดิ ์จันทร์แดง. (2549). การบริหารการผลิตและการปฏิบัติการ. กรุงเทพมหานคร: วิตตี้กรุ๊ป. กรมส่งเสริมการส่งออก. (2560). วิสาหกิจชุมชน. (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : http://www.ThaiTambon.com. (สืบค้นเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2566). ฐิติพงศ์ ไชยองค์การ. (2552). การพัฒนาขีดความสามารถการบริหารจัดการฟาร์มสัตว์น้ำ : กรณีศึกษา อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. (บริหารศาสตร์). เชียงใหม่ : สำนักบริหาร และพัฒนาวิชาการ มหาวิทยาลัยแม่โจ้. ณัฐนันท์ ฐิติยาปราโมทย์. (2554). การพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการกลุ่มแบบมีส่วนร่วม ของวิสาหกิจชุมชนเพาะและแปรรูปเห็ดบ้านสวนแม่วะ ตำบลสันดอนแก้ว อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. การประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ประจำปี 2554, 27-29 มกราคม 2554. หนา 349-355. ณรงค์ เพชรประเสริฐ และพิทยา ว่องกุล. (2545). วิสาหกิจชุมชน : กลไก เศรษฐกิจฐานราก. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ประเวศ วะสี. (2544). ยุทธศาสตร์ชาติเพื่อความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ สังคม และศีลธรรม. กรุงเทพฯ. ประมวล เภตรา. (2553). รูปแบบการพัฒนาขีดความสามารถการพึ่งตนเองของชุมชนในจังหวัด ร้อยเอ็ด. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. (ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค). มหาสารคาม : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาวสารคาม. พาขวัญ ทองรักษ์. (2560). การจัดการองค์ความรู้เพื่อพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์อาหารจากมันเทศสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนของชุมชนทับน้ำ อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานการวิจัย สำนักงานกองทุนส่งเสนิมการวิจัย. พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ. วิรัช สงวนวงศ์วาน. (2547). การจัดการและพฤติกรรมองค์กร. กรุงเทพฯ : เพียร์สัน เอ็ดดูเคชั่น อินโดไช. สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง. (2560). การพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตและการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนภาคตะวันอออกเฉียงเหนือตอนบน 2. ทุนสนับสนุนการวิจัยสำหรับบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จากงบประมาณแผ่นดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562. จังหวัดสกลนคร. สีลาภรณ์ บัวสาย. (2551). ABC: การวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. สีลาภรณ์ บัวสาย. (2554). พลังความรู้และความร่วมมือ: บทเรียนจากการวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. สุธีระ ประเสริฐสรรพ์. (2552). งานวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่แบบ ABC ความเข้าใจเรื่องพื้นที่และเครื่องมือ. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. สุชาต อุดมโสภกิจ. (2554). นวัตกรรมเขียวเพื่อชีวิต สังคมและเศรษฐกิจไทย. วารสาร I focus. ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค สำ นักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.). สิงหาคม-กันยายน 2554, ปีที่38 ฉบับที่218, หน้า 39-42. สำนักงานคณะกรรมการ นโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนัวตกรรมแห่งชาติ. (2554). ก่อนจะเป็นเวนิส, Horizon ปีที่ 2 ฉบับที่ 2, หน้า 36-42. สุภางค์ จันทวานิช. (2552). การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 9).กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. องอาจ นัยพัฒน์. (2551). วิธีวิทยาการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพทางพฤติกรรมศาสตร์ และสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : สามลดา. อรุณี อ่อนสวัสดิ์. (2551). ระเบียบวิธีวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). ภาควิชาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. เอกพันธุ์ ภัทรสุพงศ์. (2550). การพัฒนาขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองของชุมชนในอำเภอ หนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ ศ.ม. (เศรษฐศาสตร์). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัย รามคำแหง. Dean, J. (1951). Managerial economics. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Robert, Mccall. B. (1970). Fundamental Statistics for Psychology. USA : Harcourt, Brace & World, Inc.