1. Home
  2. Docs
  3. รุ้งกินน้ำ

รุ้งกินน้ำ

รุ้งกินน้ำ

รุ้งกินน้ำ คือปรากฏการณ์ทางแสง (Optical Phenomenon) ที่เกิดจากแสงแดดเดินทางไปกระทบกับละอองน้ำในอากาศ แล้วเกิดกระบวนการทางฟิสิกส์ 3 อย่างพร้อมกัน คือ การหักเห การสะท้อนภายใน และการแยกกระจายแสง ออกเป็นแถบสีต่างๆ ครับ
กระบวนการนี้เกิดขึ้นภายใน “หยดน้ำ” แต่ละหยดอย่างมีระบบ โดยมีลำดับขั้นตอนโดยละเอียดดังนี้:
🌟 3 ขั้นตอนฟิสิกส์ในหยดน้ำ
เมื่อแสงอาทิตย์ (ซึ่งเป็นแสงขาวที่รวมทุกสีไว้ด้วยกัน) เดินทางไปเจอหยดน้ำหลังฝนตก จะเกิดเหตุการณ์ต่อไปนี้ขึ้นภายในหยดน้ำ:
  แสงอาทิตย์ (แสงขาว)
       \
   -----\-------- หยดน้ำ (Raindrop)
  /      \ (1. หักเห + กระจายสี)
 |        \
 |         \----> ด้านหลังหยดน้ำ (2. สะท้อนกลับหมด)
  \        /
   -------/------
         / (3. หักเหซ้ำออกสู่สายตา)
        /
   แถบสีรุ้ง (ม่วง -> แดง)

  1. การหักเหครั้งที่ 1 และการกระจายแสง (Refraction & Dispersion):
    เมื่อแสงเดินทางจากอากาศเข้าสู่หยดน้ำ แสงจะชะลอความเร็วลงและเกิดการ “หักเห” (เลี้ยวเบน) เนื่องจากน้ำและอากาศมีความหนาแน่นไม่เท่ากัน และเนื่องจากแสงขาวประกอบด้วยแสงสีต่างๆ ซึ่งมีความยาวคลื่นต่างกัน แสงแต่ละสีจึงหักเหด้วยมุมที่ไม่เท่ากัน แสงสีม่วงจะหักเหมากที่สุด ส่วนแสงสีแดงจะหักเหน้อยที่สุด ทำให้แสงขาวเริ่มแยกตัวออกจากกันเป็นแถบสี
  2. การสะท้อนกลับหมดภายใน (Total Internal Reflection):
    แสงที่แยกสีแล้วจะเดินทางไปตกกระทบกับผนังด้านหลังของหยดน้ำ (พื้นผิวด้านในที่อยู่ตรงข้ามกับทางที่แสงเข้า) หากมุมตกกระทบได้องศาพอดี ผนังด้านหลังนี้จะทำหน้าที่เสมือน “กระจกเงา” สะท้อนแสงทั้งหมดให้หักมุมกลับมายังด้านหน้าของหยดน้ำอีกครั้ง
  3. การหักเหครั้งที่ 2 ออกสู่สายตา (Second Refraction):
    เมื่อแสงสะท้อนมาถึงขอบหยดน้ำด้านหน้า มันจะเดินทางออกจากหยดน้ำกลับสู่อากาศอีกครั้ง ทำให้เกิดการหักเหซ้ำเป็นครั้งที่สอง ซึ่งการหักเหครั้งนี้จะยิ่งแยกให้แถบสีทั้ง 7 สี (ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง) กระจายห่างออกจากกันชัดเจนขึ้น และพุ่งตรงมายังตาของเรา

📐 ทำไมรุ้งกินน้ำถึงมีสีแดงอยู่บน สีม่วงอยู่ล่าง?
แม้ว่าภายในหยดน้ำ แสงสีม่วงจะหักเหทำมุมชันที่สุด และแสงสีแดงจะทำมุมน้อยที่สุด แต่เมื่อแสงพุ่งออกจากหยดน้ำมาเข้าตาเรา แสงสีแดงจะทำมุมประมาณ 42 องศา กับแนวสายตาของเรา ส่วนแสงสีม่วงจะทำมุมประมาณ 40 องศา
ด้วยเหตุนี้ หยดน้ำที่อยู่ตำแหน่ง สูงกว่า บนท้องฟ้าจะส่งแสงสีแดงเข้าตาเราพอดี ส่วนหยดน้ำที่อยู่ตำแหน่ง ต่ำกว่า จะส่งแสงสีม่วงเข้าตาเราพอดี เราจึงมองเห็นรุ้งกินน้ำเรียงสีโดยมีสีแดงอยู่ขอบบนสุดและสีม่วงอยู่ขอบล่างสุดเสมอ
👁️ เงื่อนไขสำคัญในการมองเห็นรุ้งกินน้ำ
หากคุณอยากมองเห็นรุ้งกินน้ำ จะต้องมีปัจจัยครบ 3 ข้อนี้:
  • มีแดดออกและมีละอองน้ำพร้อมกัน: มักเกิดตอนที่ฝนตกฝั่งหนึ่งแต่มีแดดส่องอีกฝั่งหนึ่ง หรือเกิดบริเวณน้ำตกและสายยางรดน้ำต้นไม้
  • ตำแหน่งของดวงอาทิตย์: ดวงอาทิตย์จะต้องอยู่ ด้านหลัง ของคุณเสมอ และหยดน้ำต้องอยู่ ด้านหน้า ของคุณ
  • มุมของดวงอาทิตย์ต้องไม่สูงเกินไป: รุ้งกินน้ำมักเกิดในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็น เพราะถ้าดวงอาทิตย์อยู่สูงเกิน 42 องศา (เช่น ตอนเที่ยงวัน) แสงรุ้งจะหักเหลงดินหมด ทำให้เรามองไม่เห็น